Toeareg-vrouwen en Odessa-bruid door Dalal Mitwally
De Toeareg-vrouwen en Odessa-bruid zijn twee muurschilderingen van kunstenares Dalal Mitwally. De werken kwamen tot stand in het Oude Westen dankzij een samenwerking tussen het Nederlands Fotomuseum, Woonstad Rotterdam en RSAM. Het project, genaamd Museum Murals, is een initiatief van het Mauritshuis en werd mogelijk gemaakt door de deelnemers van de Vrienden Loterij.
De muurschilderingen bevinden zich in de Batavierenstraat en zijn geïnspireerd op twee iconische foto’s uit de Gallery of Honour of Dutch Photography van het Nederlands Fotomuseum. Dalal koos werken van Violette Cornelius en Bertien van Manen. Met deze serie stelt ze een intrigerende vraag: wie bepaalt eigenlijk het beeld, de fotograaf, de geportretteerde of de toeschouwer?
De eerste muurschildering toont drie Toeareg-vrouwen, gefotografeerd in de Sahara in Mali door Violette Cornelius in 1959. De Toeareg vormen een nomadisch volk dat door de Sahara trekt. Met dit werk onderzoekt Mitwally de invloed van de fotograaf op de identiteit van de geportretteerden. In de hoek van de schildering staat bovendien een Arabische inscriptie die luidt: “Portretteer mij niet. Spreek niet over mij. Schrijf niet over mij.”
De tweede muurschildering, Odessa-bruid, is gebaseerd op een foto van Bertien van Manen uit 1994. Deze toont een bruid die achteroverligt op een fluwelen bed in Oekraïne, kort na de val van het IJzeren Gordijn.
De onthulling van de twee muurschilderingen riep gemengde reacties op onder bewoners van de wijk. Niet iedereen begreep of waardeerde de boodschap die Mitwally wilde overbrengen. Toch voegt dat juist een extra laag toe aan haar werk: de reactie van het publiek is een onderdeel van haar artistieke visie. Het roept bovendien een bredere vraag op: moet kunst in de openbare ruimte door iedereen worden goedgekeurd, of is iedere expressie waardevol, ook wanneer zij een ideologisch standpunt inneemt wat uitdaagt?
Over de kunstenaar:
Dalal Mitwally, geboren in 1998, is een Shami (Jordaanse) kunstenares die in haar werk de ervaringen verwerkt die zij heeft opgedaan tussen Amman en Rotterdam. Via haar kunst onderzoekt ze de dynamiek van de openbare ruimte. Dalal’s artistieke visie wordt sterk beïnvloed door haar omgeving en haar wereldbeeld.
Deze sterke verbondenheid met haar omgeving heeft haar ertoe gebracht zich te richten op kunst buiten de muren van traditionele galerieën. Voor Dalal is het creëren van kunst in de openbare ruimte een vorm van interactieve performance: een manier om gesprekken en reflectie op gang te brengen, vaak met een politieke of sociale ondertoon.
De reactie van het publiek vormt een essentieel onderdeel van dit proces. Op die manier “schudt” en “herclaimt” haar kunst de ruimtes waarin zij werkt. Grondig onderzoek speelt daarbij een belangrijke rol; het stelt haar in staat de verhalen die zij vertelt kracht bij te zetten. Zo daagt Dalal de toeschouwer voortdurend uit om na te denken over hoe de buitenwereld kunst beïnvloedt, en hoe kunst op haar beurt de buitenwereld vormt.
